Perse eshte e veshtire te lesh duhanin dhe te mos shtosh ne peshe?

Normalisht njerezit qe heqin dore nga duhani shtojne menjehere ne kile sipas studiuesve . Shtimi ne peshe pas lenies se duhanit ka dy shkaqe kryesore.

• Shkaku i pare eshte se thjesht hani me shume. Ne qofte se nuk pini duhan jeni mesuar duke patur dicka ne goje, dhe cigarja zevendesohet me ushqim. Meqenese pas lenies se duhanit shqisat e nuhatjes dhe te shijes jane me te ndjeshme, beheni me te lidhur pas ushqimeve te embla.
• Arsyeja e dyte eshte metabolizmi. Nikotina rrit nivelin e metabolizmit te trupit. Kur lini duhanin metabolizmi ngadalesohet.

Cila eshte keshilla me e mire per te mos shtuar ne peshe pas lenies se duhanit?

Filloni ushtrimet, stervitjen.  Pasi lini duhanin mund te merrni fryme me mire, mund te ecni me mire mund te vraponi me mire. Shtrytezojeni kete avantash per te shtuar aktivitetin fizik dhe per te krijuar nje rutine te shendeteshme.

Stervitja gjithashtu heq ate ndjenjen e irritimit qe personat qe lene duhanin ndjejne. Sipas studimeve keni dy here me shume shance per te lene duhanin dhe per te mos shtuar ne peshe ne qofte se  shoqeroni me ushtrime fizike.

Pervec ngrenies se nje diete te pershtatshme qe eshte shume e rendesishme tek ruajtja e peshes me poshte jane edhe disa keshilla te tjera per tju ndihmuar:

• Planifikoni qe me pare dhe nisni ushtrimet dhe aktivitetet para se te lini duhanin. Ne kete menyre keni me pak gjera per tu marre, dhe me pak veshtriresi  kur lini duhanin.
• Mbani dicka tjeter ne goje si karamele ose cimcakiz pa sheqer. Mbani Tic Tac ne makine ne cante ne xhepa qe te mund ti gjeni ne cdo moment per te hutuar veten. Hani nje karrote kur keni nevoje per te pire cigare, ju mban te zene per disa minuta pa shtuar asnje kalori.
• Shenoni heret qe ju shkon mendja per te pire cigare dhe planifikoni nje aktivitet alternativ te shendetshem , si ecje vrap apo duke luajtur nje Video Loje
• Pine nje sasi te kosiderueshme uji. Uji shpejton metabolizmin dhe ne te njejten kohe mund te luftoje deshiren per te pire duhan. Mbani gjithmone nje shishe uji ne gadishmeri.

shendetionline.com

Epidemi e mbipeshes ne Amerike dhe shume vende perendimore ka nisur nje sensibilizim te njerezve per te mos perdorur sheqer dhe per ta zevendesuar me embelsues artificiale. Gjithashtu nje numer i madh shqiptaresh po perpiqet te humbase peshe ose te ruaje peshen aktuale. Per ti asistuar ne misionin e tyre pothuajse ne cdo ushqim industria po ofron produkte me  embelsues artificiale qe marketohen me reklamat si “pa sheqer”(sugar free) “pa karbohidrate te shtuara” etj. Kohet e fundit embelsuesit kane gjetur vendin e  tek pijet “Diet” ose ushqimet “Light”. Embelsuesit artificiale po kthehen ne aleatin me te mire te diabetikeve qe tani mund te shijojne ushqime pa rrezikuar shendetin.

Llojet e Ëmbëlsuesëve

• Embesuesit me vlera ushqimore ofrojne rreth kater kalori per cdo gram, e ngjashme me kalorite qe marrim po te hame ushqim natyral.  Embelsuesit me vlera ushqimore perfshijne sheqerin, mjaltin dhe shurupet e ndryshem. Tek ky grup hyjne edhe alkolet embelsues te prodhuar prej frutave (sorbitol, mannitol, xylitol dhe maltitol). Gjithe embelsuesit me vlera ushqimore  kane kalori dhe mund te ndryshojne nivelet e glukozes ne gjak .
• Embelsuesit pa vlera ushqimore jane “embelsuesit artificiale” te vertete. Keto embelsues nuk kane kalori dhe nuk ndikojne tek niveli i glukozes ne gjak. Lista e tyre perfshin: saccharin, neotame, aspartame, sucralose, stevia dhe acesulfame potassium (Ace-K)

A ka ndonje rrezik konsumimi i ketyre embelsueseve?

Qendra e Shkences per mbrojen e interesit te Publik (cspi) ka bere nje permbledhje per embesuesit e perdorur ne industrine ushqimore..

Kosumimi i mases se duhur eshte celesi i cdo diete, Nqs nje pije eshte “Diet” nuk do te thote qe mund te pish shume prej tyre ne dite pa efekt. Gjithmone lexoni etiketen per te pare se cfare permban.

shendetionline.com

Nje brez i tere i joni eshte rritur te besoje se spinaqi ka hekur, disa akoma besojne se fletet jeshile “te bejne te forte si hekuri”. Sa e vertete eshte kjo gje? Le te shohim faktet dhe perallat mbi spinaqin.

Sasia a hekurit ne spinaq

Nje sherbim spinaqi, 180g ka brenda 6.8mg hekur sasi kjo shume e madhe me te njejtin sherbim perimesh te tjera madje edhe me e madhe se sasia e hekurit tek mishi i nje hamburgeri (170g afersisht) i cili ka vetem 4.42mg.

Atehere spinaqi eshte me te vertet i pasur ne hekur?

Hekur ka, por ka nje problem, dhe ky problem i spinaqit qendron tek lloji i hekurit. Hekuri hyn ne gjak ne dy forma; hemo dhe jo hemo. Tek bimet, ndryshe nga produktet e mishit, lloji i hekurit eshte jo-hemo. Hekuri jo-hemo thithet shume ngadale nga trupi dhe kjo gje varet nga disa faktore.

Oksalatet

Ose acidi oksalik eshte nje substance qe lidhet me hekurin dhe e ben te paperdorshem nga trupi. Spinaqi eshte nje bime me nivele te larta acidi oksalik. Duke u lidhur me hekurin formon oksalat hekuri dhe ne kete menyre e nxjerr hekurin e spinaqit jashte loje. Nje diete e pasur me oksalate pakeson thithjen e  hekurit dhe ne rastin e spinaqit  90% e tij del jashte me urinen. Oxlalatet jane nje prej shkaqeve te gureve te veshkave.

Kalciumi
Spinaqi eshte i pasur ne kalcium. Ashtu si dhe me hekurin oksalatet e tij ndikojne ne thithjen e kalciumit nga trupi. Per te bere nje krahasim, ne thithim 50% te kalciumit tek broccoli dhe vetem 5% te kalciumit tek spinaqi.

Atehere duhet te hame spinaq apo jo?

Ne qofte se ju pelqen spinaqi nuk duhet te hiqni dore. Spinaqi ka shume vlera ushqyese te tjera. Spinaqi ka  vitamin K, vitamin A, manganese,  magnez, hekur, vitamin C, vitamin B2, kalcium, kalium, dhe  vitamin B6. Gjithashtu tek spinaqi gjenden baker, proteina, fosfor, zink dhe vitamin E. Per me teper eshte nje burim i  acideve yndyrore omega-3, niacin, selenium si dhe ka fiber.

Spinaqi eshte i pasur me acid folik (B9) dhe per here te pare B9 eshte prodhuar prej spinaqit.

Ngrenia e spinaqit duhet shoqeruar me ushqime qe nxisin ose kompensojne nivelin e hekurit. Kjo gje behet duke ngrene ushqime te pasura me Vitamine C , fruta si puna e portokalles, luleshtrydheve.

Per te perfituar prej vlerave ushqyese te spinaqit rekomandohet gatimi ne avull sepse zjeria ul keto vlera.

shendetionline.com

Apandesiti eshte infektimi nje pjese shtojce  te zorres se trashe. Apandesiti shfaqet me teper tek femijet, por ndodh edhe tek te rriturit.

Tek kafshet apandesiti luan nje rol te madh ne shperberjen dhe tretjen e ushqimeve me burim bimor. Tek njeriu kjo pjese eshte e panevojshme dhe mund te jetojme pa te pa asnje lloj problemi

Cfare e shkakton apandesitin?
Apandesiti mund te shkaktohet nga nje infeksion ose nga dicka qe bllokon (psh mbeturina jashtqitje te forta).

Nuk dihet qarte se perse ndodh infeksioni por nje teori eshte qe bakteria qe gjendet normalisht ne rruget e tretjes pushtojne muret e apandesitit, si rezultat i dobesimit te sistemit mbrojtes se trupit dhe shkakton infeksion.

Cilat jane simptomat?
Femijet zakonisht pershkruajne nje dhimbje te madhe ne qender te barkut qe here vjen dhe here iken. Me vone dhimbja zhvendoset ne krahun e djathte poshte te barkut dhe  keqesohet.

Te semuret kane humbje oreksi dhe ndonjehere vjellin por keto vjellje nuk jane te medhaja. Mund te jene te kaps ose mund te kene diarre.

Femija mund te kete temperature te larte dhe mund te kete nje gjuhe te thate,nje fytyre te keputur, rri shtrire pa levizur dhe merr fryme jo plotesisht per shkakt te dhimbjes.

Ndonjehere simptomat nuk jane te rregullta dhe sa here qe ka dhimbje te forta ne bark duhet konsideruar mundesia e apandesitit – kontaktoni mjekun menjehere.

DIagnoza fillestare mund te gabohet lehte dhe gjysma e atyre personave qe jane operuar nuk kane patur apandesit. Mund te ngaterrohet me helmin nga ushqimi, enjtja e gjendrave te limfes ne bark dhe infeksionet e rrugeve urinare.

Si mund te mjekohet?
Ne qofte se femija juaj ka dhimbje te medha, mos i jepni asgje per te ngrene dhe per te pire por kontaktoni menjehere mjekun. Nderhyrje urgjente kirurgjike eshte e nevojshme (apendektomi) per te hequr apandesitin para se te cahet.

Ne qofte se cahet lengje te infektuar perhapen ne bark gje e cila sjell ne ifektimin e cipes se barkut dhe mund te sjlee shume probleme te mevonshme si psh mosberjen e femijve tek femrat. Ne qofte se apandesiti nuk trajtohet mund te sjelle vdekjen.

Te semureve u jepen antibiotike, qetesues dhe lengje intravenare.

Femijet behen mire disa dite pas operacioni por ndodh qe ka infeksione te metejshme dhe ne qofte se jeni te shqetesuar per shendetin e femijeve pas operacionit duhet te beni kontroll tek mjeku menjehere.

shendetionline.com

Emri gjuhe e zeze me qime eshte vertet i frikshem por kjo gje nuk eshte aspak e rrezikshme. Gjuha nxihet dhe duket si me qime nga bakteriet ne goje te cilat i japin kete pamje. Mund te rregullohet shume lehte nga nje higjene e mire gojore.

Ç’fare e shkakton gjuhen e zeze  “me qime”

Zakonisht shkaktohet nga nje numer i madh bakteriesh ose myku ne goje. Bakteriet formojne shtrese ne kokrrat e vogla qe gjenden ne gjuhe te quajtura papilla. Ato jane te perhapura gjate gjithe siperfaqjes se gjuhes. Ne vend qe te keputen ato fillojne te zgjaten dhe krijojne nje pamje te ngjashme me qimet. Ne disa raste rriten deri ne 15 here te gjatesise normale.

Zakonisht , papillat kane ngjyre roze ne te bardhe por kur zgjaten, pigmente nga ushqimet dhe pijet mundesisht edhe vete bakteria dhe myku ngjiten pas tyre duke i dhene ngjyre gjuhes.Shpesh kjo ngjyre eshte e zeze prandaj i jep edhe emrin ketij fenomeni, por gjuha mund te kthehet edhe ne kave, e verdhe , jeshile ose nje kombinim tjeter ngjyrash.

Di sa zakone te njeriut mund te ndikojne ne formimin e gjuhes se zeze:

• Higjene gojore e varfer
• Pirja e duhanit
• Pirja me shumice e kafes ose cajit
• Pirja e antibiotikeve (qe mund te prishin balancen e bakterieve ne goje)
• Mungesa e lengjeve ne trup
• marrja e disa medikamenteve
• mosprodhimi i mjaftueshem i peshtymes
• larja e shpeshte e gojes me solucione qe permbajne peroksid ose mente
• Berja e terapise me rezatime ne koke ose qafe.

Gjuha e zeze ndodh zakonisht tek personat qe perdorin lloje te ndryshme drogash me injekson dhe tek personat e infektuar me HIV-SIDE

Cilat jane simptomat?

Pervec paraqitjes se gjuhes, shume veta nuk kane simptoma te tjera ose nuk ndjejne shqetesim. Perjashtimi i vetem eshte kur nje person ka zhvillim te shumte te mykut Candida albicans, i cili u jep nje ndjene te djeguri ne gjuhe. (glossopyrosis)

Disa njerez ankohen nja nje ndjene ngacmuese ne fund te gojes, nje ndjenje dickaje metalike, ose u perzjehet. Ne rastet me te renda kjo ndjene provokon te vjella. Disahere ushqimi ngecet tek papillat e zgjatura dhe shkakton ere te keqe te gojes.

Si mund te luftohet gjuha e zeze me qime?

Menyra me e mire eshte duke mbajtur nje higjene te mire  gojore. Lani dhembet te pakten dy here ne dite me nje furce te bute. Lani edhe gjuhen me furce. Pini shume uje gjate dites per ta mbajtur gjuhen paster. Keshilla te tjera jane ne qofte se pini duhanm, lereni. Shtoni ushqime te ashpra ne diete, ushqimet e buta nuk e pastrojne gjuhen.

Ne qofte se problemi nuk permiresohet kontaktoni mjekun ose dentistin. Mjeku mund tju veje neantibiotike per te kontrolluar mykun ose bakteriet. Shpeshhere mund tju jepen kremera dhe ne qofte se problemi nuk permiresohet papillat e gjata mund te prihen me lazer ose me impulse elektrike.

shendetionline.com

Si të mposhtësh erën e keqe të gojës?

Meqenese kemi patur disa kerkesa dhe pyetje nga lexuesit tane per anemine po japim informacion per kete teme sepse duhet sqaruar qe nje person mund te jete anemik edhe pse nivelet e hekurit ne gjak jane normale.  Egzistojne disa lloje te tjera anemie qe jane te lidhura me deficitet ne diete.

Pavartesisht nga lloji i anemise pacientet kane keto simptoma:

• ndjehen te lodhur ose te dobet
• kane veshtiresi ne frymemarrje
• u merren mendte
• kane veshtiresi per tu perqendruar

Llojet e Anemisë

Ky eshte lloji me i zakonshem dhe shfaqet zakonisht tek femrat shtatezane. Ka shume faktore qe e shkaktojne si rritja e kerkeses per hekur gjate shtatezanise, humbja e gjakut, dhe nje diete e varfer me hekur.

Sasia e rekomanduar e suplementeve te hekurit per meshkujt dhe femrat pas-menopauze eshte 8mg. Per femrat para menopauze eshte 18mg, ndersa per nenat shtatezana eshte 27 mg. Ne qofte  se jeni vegjetariane nevoja per hekur eshte me e madhe sepse perimet nuk funizojne me hekur. Vegjetarianet duhet te marrin dy here me shume hekur se njerezit me diete normale.

Anemia nga mungesa e Acidit Folik (B9)

Eshte nje lloj vitamine B (B9) qe eshte e pergjegjshme per prodhimin e qelizave te shendetshme te gjakut. Kjo lloj anemie eshte me e zakonshme tek pleqte, tek ata qe pine shume alkol, femrat shtatezana dhe disa persona qe vuajne nga semundje te caktuara. Acidi folik gjendet tek perimet me gjethe jeshile te erret, dhe lloje te ndryshme fasulesh.

Mungesa e vitaminës B12

Vitamina B12 gjendet vetem ne mish. Me perjashtim te vegjetarianeve pjesa me e madhe e rasteve me deficit te B12 nuk shkaktohet nga mos-marrja e vitamines por nga probleme ne thithjen e saj nga trupi. Problemet ne zorre ndalojne thithjen e kesaj vitamine dhe eshte e zakonshme tek disa paciente me semundje te aparatit te tretjes apo ata paciente qe kane patur operacione ne rruget e tretjes. Per keta persona rekomandohen injeksione te vitamines B12.

Kujdes: Anemia mund te konfirmohet vetem me analize gjaku. Nuk duhet te jepni diagnozen se jeni anemike vete! Per me teper per te evituar rrezikun e helmimit mos nisni marrjen e suplementeve pa folur me mjekun. Beni vizite tek mjeku, sepse ne qofte se keni qene anemike para gjashte muajsh nuk do te thote qe jeni akoma.

shendetionline.com

Përzjeret e mëngjesit gjatë shtatëzanisë mund tju pengojne per te marre gjithe vlerat ushqimore qe ju dhe femija juaj ka nevoje. Hani ato gjera qe mundeni dhe perpiquni qe te merrni lengje te mjaftueshem. Me poshte gjenden disa keshilla per kete problem

• Anoni  nga ushqimet e ftohta te cilat leshojne me pak aroma.
• Perpiquni te hani ushime te thata
• Hani pak edhe shpesh gjate gjithe dites
• Pini 8 deri ne 10 gota me lengje ne dite per te evituar dehidrimin. Pini nga pak midis te ngreneave dhe jo gjate ngrenies sepse ne kete menyre evitoni mbushjen plot te stomakut.
• Perpiquni te pini pije te ftohta ose te ngrira
• Evitoni ushqimet me ereza te shumta
• Vizitohuni tek mjeku per tu siguruar qe nuk keni probleme me mbajtjen e ushqimit ne bark

shendetionline.com

Nje diete e shendetshme eshte shume e rendesishme per te te patur nje shtatezani te shendeteshme. Ushqimet e duhura jane esenciale per te siguruar qe trupi i nenes mund te ushqeje bebin me gjithe nevojat qe ka per tu zhvilluar dhe rritur.

Energjia – Vertet jeni duke ngrene per dy veta?

Nevoja per energji ndryshon nga nje nene tek nje tjeter dhe nuk mund te japesh te njejten zgjidhje per te gjithe. Zakonisht rekomandohet qe nje nene shtatezane te rrise marrjen e kalorive ne tremujorshine e pare me 100 kalori dhe tremujorshat e dyte dhe te trete me 300 kalori. Psh nje frute ose gote me qumesht , nje kos me fruta para gjumit eshte e mjaftueshme. Nje suplement multimitaminash ne dite eshte gjithashtu e rekomanduar.

Acidi Folik (vitamina B9)

eshte i nevojshem per te rritur volumin e nenes shtatezane dhe per te ulur rreziqet e  demtimeve te trurit dhe palces se kurizit gjate muajve te pare te shtatezanise.Meqenese nuk mund te merret nga dieta acidi folik rekomandohet te  merret si suplement 0.4mg 3 muaj para konceptimit dhe 3 muajt e pare te shtatezanise.

Hekuri

Hekuri eshte i rendesishem per te mbajtur nje funizim te rregult me gjak per femijen ne placente. Meqenese rrezerfat e hekurit tek shume nena nuk eshte e mjaftueshme me nivelet e rritura te gjakut nje suplemet prej 30mg hekur ne dite eshte i rekomanduar gjate tremujorshave te dyte dhe te trete te shtatezanise. Mund te parandaloni anemine nga mungesa e hekurit duke ngrene ushqime te pasura me hekur si mish , peshk, pule, fruta te thata, buke te zeze, the ushqimet qe kane hekur te shtuar ne menyre artificiale.

Kalcium dhe  Vitamina D

Femija juaj merr kalciumin e nevojshem per te formuar dhembe dhe kocka te shendetshme nga rezervat e nenes. Ne vartesi te moshes rekomandohet qe te keni ne dieten tuaj 1000mg-1300mg kalcium dhe 200IU vitamine D. Do te thote qe ne dite duhet te hani 4-6 sherbime  bulmeti ose ushqime me kalcium te shtuar artificialisht. Ne qofte se kalciumi nuk mund te merret ne masat e duhura nga ushqimi rekomandohet marrja e suplementeve.

Kujdesi ne diete

• Kafeina: Disa autoritete mjekesore rekomandojne limitimin e kafes ne minimum, ndersa DepartamentiAmerikan  i Shendetit  rekomandon evitimin e kafeines gjate shtatezanise
• Peshku dhe prodhimet e detit: evitoni ngrenien e peshqve qe kane nivele te larta merkuri, dhe mos hani me shume se dy sherbime peshk ne jave.
  Per me shume informacion lexoni: peshku dhe grate shtatezana
• Sheqeri artificial: perdoreni sa me pak qe te jete e mundur
• Çajrat: mund te pini cajrat e lehte pa shume kafeine.  Kamomili nuk rekomandohet.

Përmbledhje