Gjate viteve te suksesit te dietave me kalori te pakta, patatet dolen nga moda , nje fatkeqsi sepse patatet jane te pasura me vitamina B, C kalium, fiber, disa proteina dhe shume karbohidrate komplekse. Nje patate e pjekur bashke me lekuren ka gjysmen e dozes se perditshme te Vitaminave C dhe D, qe nje njeri duhet te mare. Nje patate ka vetem 22 kalori dhe o gram yndyre. Disa varietete patatek kane index glicemok te larte qe eshte shume e rendesishme ne qofte se vuani nga diabeti ose rezistenca ndaj insulines.  Pervec ketyre mesiper sduhet harruar per te permendur qe patatet jane perimet me te ngrena ne bote – me vlera ushqimore dhe qe te ngopin.

Ne vend qe te shtoni yndyre tek patatet e pjekura si psh gjalpe siper, nje luge kos mund te perdoret per ti njomur. Ka shume rendesi qe te haen me gjithe lekure sepse  aty gjendet sasia me e madhe e fibres dhe kaliumit, ndersa vitamina C gjendet tek zona qe eshte me afer tulit.  Duhet patur parasysh qe lekura eshte gjithashtu edhe zona ku gjenden pesticidet qe mund te jene perdorur gjate rritjes prandaj gjithmone zgjithi ushqime organike qe jane rritur pa pesticide ne qofte se keni mundesi.

Rregulli i vetem per te zgjedhur patatet: sa me shume te kete gjyre patatja nga brenda aq me shume vlera ushqyese ka.

shendetionline.com

75 perqind e te rriturve ne amerike mendohet se do te jene mbipeshe brenda vitit 2015 sipas studiuesve te ndryshem. Amerikanet konsumojne 150 deri ne 300 me shume kalori ne dite se sa kane konsumuar para tre dekadash dhe gjysma e ketyre kalorive vjen prej pijeve.

Studimi me i fundit it “John Hopkins Bloomberg School of Public Health” zbulon se duke pakesuar konsumimin e pijeve, ne vecanti te atyre te sheqerosura si: legjet e frutave, pijeve me gas etj. ndihmon ne humbjen e peshes si dhe ne mbajtje te trupit ne forme.

Pyetje dhe pergjigje

Pyetje: Perse ky theksim i kalorive te pijeve?

Pyetje: A jane pijet e “shendetshme”si psh leg fruti natyral apo caji nje opsion me i mire kur je duke  u perpjekur per te humbur peshe?

E veerteta eshte JO!.

Kaloria eshte kalori dhe nuk ka rendesi se nga vjen. Disa nga pijet e shendetshme apo cajrat  qe shiten ne treg  po te analizohen me kujdes mund te kene deri ne 300 kalori qe per nje person qe perpiqet te humbase peshe jane te panevojshme. Gjithmone shikoni me kujdes etiketat e pijeve qe blini per te patur nje ide se sa kalori jeni duke marre dhe kerkoni forma alternative per sadisfaksion.

shendetionline.com

• Nje studim tek femrat mbipeshe tregon qe ngrenia e nje mengjesi te rende ndihmon ne humbjen e peshes.
•Femrat qe hane nje mengjes te madh humben 20 kg
• Kritiket thone qe eksperimenti duhet perseritur dhe rivleresuar
Rezultati: Kritiket thone qe ngrenia e nje mengjesi te madh ndihmon ne humbje te peshes por duhen bere kerkime te metejshme.

Studimi i bere ne Venezuele, i botuar ne fund te 2008, ve perballe njeratjetres dy grupe femrash mbipeshe, per nje periudhe 8 mujorshe. Studimi sugjeron se ngrenia e nje mengjesi te bollshem me karbohidrate dhe proteina , madje edhe nje cope cokollate, mban urine nen kontroll dhe madje ndihmon ne humbjen e  peshes. Grupi qe ka ngrene mengjes te plote ka humbur rreth 20 kg gjate 8 muajve dhe ky numer eshte i konsiderueshem kur krahasohet me vetem 4 kg qe humbi grupi i femrave qe hengren megjes me te lehte me karbohidrate te reduktuara.

Perse te hash me shume ne mengjes ndihmon ne humbjen e  peshes?

Kur zgjohesh ne mengjes , truri dhe trupi jane te programuar te kerkojne ushqim.Metabolizmi punon me xhiro te shpejta dhe nivelet e adrenalines dhe cortizolit jane ne maksimum. Truri ka nevoje per energji menjehere dhe nqs nuk hani heret, truri kerkon per nje burim energjie ne vend tjeter. Ai kne marrjen e masave urgjente duke perdorur energjine e gjendur ne muskuj duke shkateruar indet muskulore. Kur hani me vone , trupi e ruan kete energji te marre nga ushqimi ne forme dhjami. Kombinimi i dietes me karbohidrate dhe proteina te larta ne megjes, i jep trupit nje shtytje me energjine qe ka nevoje. Per shkak se proteina tretet me ngadale ne trup, nuk ndjeheni te uritur gjate dites.  Sipas autorit te studimit, mosqenja e uritur eshte faktori qe e ben kete diete te sukseshme.

Ne mengjes , kur nivelet e serotonines jane gjithashtu te larta, nevoja per ushqim eshte e pakte, por me vone gjate dites, kur nivelet e saj ulen, rritet nevoja per ushqimet e tepruara si puna e cokollates. Studimi tregon se nqs hani cokollate pasdite, trupi mesohet me ate ndjenje dhe diten tjeter kerkon cokollate ne te njejten ore. por ne qofte se hani ne mengjes, nuk jep aq sadisfaksion sac jep me vone gjate dites dhe keshtu trupi vendos qe “NUK kam nevoje per cokollate”

Shpesh here degjojme qe dike e pickojne me shume se te tjeret mushkonjat sepse ka “gjakun e embel” a ka ndonje te vertete kjo shprehje? A egziston mundesia qe mushkonjat te kene preference se ke duan te pickojne?

Nje pergjigje e shkurter eshte PO. Sipas studimeve mushkonjat kane preference per ushqim. Ne 10 veta nje prej tyre eshte shume terheqes per mushkonjat, qe ne te vertete nuk pickojne per te shuar urine, por kete gje e bejne vetem femrat per te zhvilluar vezet e tyre. Sic duket, jo cdonjeri eshte i pershtatshem per kete gje.

Megjithese shkencetaret kane opinionet e tyre se cfare i ben mushkonjat te kene preferenca per pickim, eshte nje pune e veshtire per te gjetur me saktesi se cfare i shtyn ato te kene preferenca. Jane rreth 400 perberje kimike ne trup te njeriu dhe kjo eshte arsyeja e komplikimit te ceshtjes.

Informacioni gjenetik eshte shume i rendesishem ne shkakun e pickimit te mushkonjave. Rreth 85% e pickimeve vijne si rezultat i kodit gjenetik te personit. Gjithashtu eshte zbuluar se disa perperje kimike kur ndodhen ne sasi te medhaja ne trup dhe zakonisht ne siperfaqje te lekures, terheqin nje re mushkonjash pas tyre.

Njerezit me nivel te larte steroidesh ose me perqendrim te madh kolesteroli ne lekure terheqin mushkonja me teper se te tjeret. Kjo sdo te thote qe nivelet e larta te kolesterolit ne pergjithesi te bejne nje magnet per mushkonja, por mund te kete lidhje me nje metabolizem qe punon me shpejt, dhe si mbetje te tij nxjerr lende te caktuara ne siperfaqje te lekures.

Mushkonjat gjithashtu sulmojne personat qe nxjerrin ne lekure acide te ndryshme, si psh. acidi Urik, dhe jane keto substanca qe ngacmojne ndjenjen e te nuhaturit tek mushkonjat.

Nuhatja e tyre mund te jete efektive qe prej 50 metrash larg, gje qe nuk rri mire tek personat qe nxjerin me frymemarrje sasi te medhaja dioksidi karboni. Njerezit trupmedhenj nxjerrin me shume dioksid karboni dhe kjo eshte arsyeja qe mushkonjat pickojne me shume te rriturit sesa femijet. Grate shtatezana gjithashtu njerrin nje sasi te madhe , gje qe i vendos ne shenjestren e mushkonjave.

Si mund te luftohet ky insekt i besdishem qe ka qene ne toke per 170 milion vjet dhe qe ka rreth 200 lloje te ndryshme te species?
Prishja e cerdheve te mushkonjave, si psh tharja e pellgjeve , derdhja e nje kove me uje te ndenjtur ku zhvillohen larvat e mushkonjave eshte nje menyre shume efektive. Gjithashtu perdorimi i kurtheve qe leshoje aroma , dioksid karboni etj, per uljen e numrit te mushkonjave femra, ndikon ne uljen e popullsise se tyre.

Per perdorim personal , sugjerohet perdorimi i spreive komerciale, me perberje iseksticidesh. Jane shume te nevojshme per personat qe shpenzojne nje periudhe te madhe kohe ne natyre jo vetem si mbrojtje ndaj mushkonjave por edhe ndaj pickimeve te insekteve te tjere.

Sa te rezikshme jane pickimet e mushkonjave?

Shpeshhere harrojme qe mushkonjat nuk jane thjesht besdisje. Nje milion veta vdesin cdo vit nga malarja. Me pickimin e mushkonjes vijne edhe viruse te tjera dhe sado qe te perpiqemi te luftojme kete insekt faktet thone qe nuk ka per tu zhdukur ndonjehere.

A mundet qe lumturia te jete ngjitese?

Studimi me i fundit i Universitetit te Harvard dhe Universitetit te Kalifornias sugjeron se lumturia influencohet jo vetem nga njerezit qe njihni ju por edhe nga njerezit qe njohin ata.

Sipas studiuesve lumturia perhapet ne shoqeri si viruset, qe do te thote se lumturia juaj mund te ndikoje njerez qe nuk i keni takuar kurre ndonjehere.

Hidherimi perhapet gjithashtu ne te njejten forme por ne shkalle me te vogel.

Universitetet vjet bene buje me studimin e tyre qe raportoi se shancet per te qene mbipeshe jane me te medha kur rrethi shoqeror dhe miqte e tyre shtojne ne peshe. Pra shtimi ne peshe i shoqerise ndikon tek shtimi ne peshe i individit.

Nje raport tjeter i ngjashem vitin qe kaloi tregoi se ishte me lehte per te lene duhanin kur familja , miqte dhe koleget lene duhanin.

Studimi tregoi se lumturia perhapej deri ne shkalle te trete, pra tek miqte e miqve te miqve tuaj. Shoqerimi me shume njerez te lumtur rrit lumturine tuaj.

Sipas psikologeve efekte te tilla kaq te fuqishme vetem tani po arrijne te kuptohen dhe jemi akoma ne fillimin e kuptimit te ketij fenomeni.

shendetionline.com

Perse eshte e veshtire te lesh duhanin dhe te mos shtosh ne peshe?

Normalisht njerezit qe heqin dore nga duhani shtojne menjehere ne kile sipas studiuesve . Shtimi ne peshe pas lenies se duhanit ka dy shkaqe kryesore.

• Shkaku i pare eshte se thjesht hani me shume. Ne qofte se nuk pini duhan jeni mesuar duke patur dicka ne goje, dhe cigarja zevendesohet me ushqim. Meqenese pas lenies se duhanit shqisat e nuhatjes dhe te shijes jane me te ndjeshme, beheni me te lidhur pas ushqimeve te embla.
• Arsyeja e dyte eshte metabolizmi. Nikotina rrit nivelin e metabolizmit te trupit. Kur lini duhanin metabolizmi ngadalesohet.

Cila eshte keshilla me e mire per te mos shtuar ne peshe pas lenies se duhanit?

Filloni ushtrimet, stervitjen.  Pasi lini duhanin mund te merrni fryme me mire, mund te ecni me mire mund te vraponi me mire. Shtrytezojeni kete avantash per te shtuar aktivitetin fizik dhe per te krijuar nje rutine te shendeteshme.

Stervitja gjithashtu heq ate ndjenjen e irritimit qe personat qe lene duhanin ndjejne. Sipas studimeve keni dy here me shume shance per te lene duhanin dhe per te mos shtuar ne peshe ne qofte se  shoqeroni me ushtrime fizike.

Pervec ngrenies se nje diete te pershtatshme qe eshte shume e rendesishme tek ruajtja e peshes me poshte jane edhe disa keshilla te tjera per tju ndihmuar:

• Planifikoni qe me pare dhe nisni ushtrimet dhe aktivitetet para se te lini duhanin. Ne kete menyre keni me pak gjera per tu marre, dhe me pak veshtriresi  kur lini duhanin.
• Mbani dicka tjeter ne goje si karamele ose cimcakiz pa sheqer. Mbani Tic Tac ne makine ne cante ne xhepa qe te mund ti gjeni ne cdo moment per te hutuar veten. Hani nje karrote kur keni nevoje per te pire cigare, ju mban te zene per disa minuta pa shtuar asnje kalori.
• Shenoni heret qe ju shkon mendja per te pire cigare dhe planifikoni nje aktivitet alternativ te shendetshem , si ecje vrap apo duke luajtur nje Video Loje
• Pine nje sasi te kosiderueshme uji. Uji shpejton metabolizmin dhe ne te njejten kohe mund te luftoje deshiren per te pire duhan. Mbani gjithmone nje shishe uji ne gadishmeri.

shendetionline.com

Epidemi e mbipeshes ne Amerike dhe shume vende perendimore ka nisur nje sensibilizim te njerezve per te mos perdorur sheqer dhe per ta zevendesuar me embelsues artificiale. Gjithashtu nje numer i madh shqiptaresh po perpiqet te humbase peshe ose te ruaje peshen aktuale. Per ti asistuar ne misionin e tyre pothuajse ne cdo ushqim industria po ofron produkte me  embelsues artificiale qe marketohen me reklamat si “pa sheqer”(sugar free) “pa karbohidrate te shtuara” etj. Kohet e fundit embelsuesit kane gjetur vendin e  tek pijet “Diet” ose ushqimet “Light”. Embelsuesit artificiale po kthehen ne aleatin me te mire te diabetikeve qe tani mund te shijojne ushqime pa rrezikuar shendetin.

Llojet e Ëmbëlsuesëve

• Embesuesit me vlera ushqimore ofrojne rreth kater kalori per cdo gram, e ngjashme me kalorite qe marrim po te hame ushqim natyral.  Embelsuesit me vlera ushqimore perfshijne sheqerin, mjaltin dhe shurupet e ndryshem. Tek ky grup hyjne edhe alkolet embelsues te prodhuar prej frutave (sorbitol, mannitol, xylitol dhe maltitol). Gjithe embelsuesit me vlera ushqimore  kane kalori dhe mund te ndryshojne nivelet e glukozes ne gjak .
• Embelsuesit pa vlera ushqimore jane “embelsuesit artificiale” te vertete. Keto embelsues nuk kane kalori dhe nuk ndikojne tek niveli i glukozes ne gjak. Lista e tyre perfshin: saccharin, neotame, aspartame, sucralose, stevia dhe acesulfame potassium (Ace-K)

A ka ndonje rrezik konsumimi i ketyre embelsueseve?

Qendra e Shkences per mbrojen e interesit te Publik (cspi) ka bere nje permbledhje per embesuesit e perdorur ne industrine ushqimore..

Kosumimi i mases se duhur eshte celesi i cdo diete, Nqs nje pije eshte “Diet” nuk do te thote qe mund te pish shume prej tyre ne dite pa efekt. Gjithmone lexoni etiketen per te pare se cfare permban.

shendetionline.com

Nje brez i tere i joni eshte rritur te besoje se spinaqi ka hekur, disa akoma besojne se fletet jeshile “te bejne te forte si hekuri”. Sa e vertete eshte kjo gje? Le te shohim faktet dhe perallat mbi spinaqin.

Sasia a hekurit ne spinaq

Nje sherbim spinaqi, 180g ka brenda 6.8mg hekur sasi kjo shume e madhe me te njejtin sherbim perimesh te tjera madje edhe me e madhe se sasia e hekurit tek mishi i nje hamburgeri (170g afersisht) i cili ka vetem 4.42mg.

Atehere spinaqi eshte me te vertet i pasur ne hekur?

Hekur ka, por ka nje problem, dhe ky problem i spinaqit qendron tek lloji i hekurit. Hekuri hyn ne gjak ne dy forma; hemo dhe jo hemo. Tek bimet, ndryshe nga produktet e mishit, lloji i hekurit eshte jo-hemo. Hekuri jo-hemo thithet shume ngadale nga trupi dhe kjo gje varet nga disa faktore.

Oksalatet

Ose acidi oksalik eshte nje substance qe lidhet me hekurin dhe e ben te paperdorshem nga trupi. Spinaqi eshte nje bime me nivele te larta acidi oksalik. Duke u lidhur me hekurin formon oksalat hekuri dhe ne kete menyre e nxjerr hekurin e spinaqit jashte loje. Nje diete e pasur me oksalate pakeson thithjen e  hekurit dhe ne rastin e spinaqit  90% e tij del jashte me urinen. Oxlalatet jane nje prej shkaqeve te gureve te veshkave.

Kalciumi
Spinaqi eshte i pasur ne kalcium. Ashtu si dhe me hekurin oksalatet e tij ndikojne ne thithjen e kalciumit nga trupi. Per te bere nje krahasim, ne thithim 50% te kalciumit tek broccoli dhe vetem 5% te kalciumit tek spinaqi.

Atehere duhet te hame spinaq apo jo?

Ne qofte se ju pelqen spinaqi nuk duhet te hiqni dore. Spinaqi ka shume vlera ushqyese te tjera. Spinaqi ka  vitamin K, vitamin A, manganese,  magnez, hekur, vitamin C, vitamin B2, kalcium, kalium, dhe  vitamin B6. Gjithashtu tek spinaqi gjenden baker, proteina, fosfor, zink dhe vitamin E. Per me teper eshte nje burim i  acideve yndyrore omega-3, niacin, selenium si dhe ka fiber.

Spinaqi eshte i pasur me acid folik (B9) dhe per here te pare B9 eshte prodhuar prej spinaqit.

Ngrenia e spinaqit duhet shoqeruar me ushqime qe nxisin ose kompensojne nivelin e hekurit. Kjo gje behet duke ngrene ushqime te pasura me Vitamine C , fruta si puna e portokalles, luleshtrydheve.

Per te perfituar prej vlerave ushqyese te spinaqit rekomandohet gatimi ne avull sepse zjeria ul keto vlera.

shendetionline.com